Những kiếp người “ký sinh” trong khu nhà giàu Gangnam (Seoul): Phía sau sự hào nhoáng của giới siêu giàu Hàn Quốc

 

Guryong - khu ổ chuột cuối cùng giữa lòng Gangnam xa hoa - đang trở thành tâm điểm của cuộc đối đầu gay gắt giữa kế hoạch tái thiết đô thị của chính quyền Seoul (Hàn Quốc) và khát vọng giữ lại nơi nương náu cuối cùng của những cư dân nghèo khổ bị bỏ lại sau ánh hào quang kinh tế.

"Ổ chuột" giữa Gangnam

Giữa lòng Seoul, tại khu Gangnam vốn nổi tiếng xa hoa, cuộc sống của bà Lee Chang-wol lại hoàn toàn trái ngược với hình ảnh hào nhoáng mà thế giới từng biết đến qua ca khúc Gangnam Style.

Ở tuổi 85, bà Lee đã sống gần 40 năm trong một căn nhà tạm chật hẹp chỉ vỏn vẹn một phòng, thậm chí không có nhà vệ sinh. Nơi bà sinh sống là Guryong, một khu "ổ chuột" rộng khoảng 287 nghìn mét vuông, lọt thỏm giữa những tòa nhà cao tầng hiện đại và khu dân cư của giới siêu giàu Hàn Quốc.

Sự đối lập tại đây đặc biệt rõ nét khi giá một căn hộ ba phòng ngủ trong khu vực có thể lên tới khoảng 2,6 triệu USD (khoảng 68 tỷ đồng), trong khi những người như bà Lee vẫn phải vật lộn với điều kiện sống thiếu thốn cơ bản.

Chính quyền thành phố hiện đang thúc đẩy kế hoạch giải tỏa khu ổ chuột để phát triển đô thị. Theo đó, bà Lee được đề nghị khoản đền bù khoảng 3.300 USD (khoảng 84 triệu đồng) cho căn phòng của mình, kèm yêu cầu phải rời đi trước giữa tháng 6, nếu không sẽ bị cưỡng chế.

Bà Lee Chang-wol (Ảnh: The New York Times)

Tuy nhiên, bà đã từ chối đề nghị này.

“Tôi không biết mình sẽ đi đâu khi rời khỏi nơi này. Chỉ riêng việc sống qua ngày thôi đã đủ khó khăn rồi” bà chia sẻ.

Câu chuyện của khu Guryong phản ánh rõ nét khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn tại Seoul, đồng thời cho thấy những khó khăn mà người thu nhập thấp phải đối mặt trong hành trình tìm kiếm một chỗ ở ổn định giữa đô thị đắt đỏ bậc nhất châu Á.

Người Hàn Quốc thường dồn toàn bộ tiền tiết kiệm cả đời để mua nhà, bởi giá bất động sản, đặc biệt tại Seoul, đã tăng nhanh hơn nhiều so với thu nhập. Trong đó, giá căn hộ tại Gangnam tăng nhanh và cao nhất. Việc sở hữu một căn hộ ở Gangnam gần như đồng nghĩa với sự giàu có và một khoản đầu tư khôn ngoan.

Nơi sinh sống của bà Lee (Ảnh: The New York Times)

Vào một ngày tháng 3 gần đây, bà Lee lần theo một con hẻm hẹp đến mức người đi phải xếp hàng một, cúi đầu tránh mái tôn rách và những dây điện chằng chịt buông thõng từ các căn lều thấp hai bên. Dựa vào khung tập đi, bà chậm rãi tiến về căn nhà không cửa sổ của mình, nơi chỉ có thể ra vào qua một lối nhỏ chật chội rộng vài bước chân, đồng thời cũng là khu bếp và chỗ sinh hoạt cá nhân.

Ngay phía bên kia con đường 8 làn xe, sừng sững trên đầu khu làng của bà là những dãy chung cư mới sáng bóng, tạo nên sự đối lập rõ rệt giữa hai thế giới.

Toàn cảnh khu ổ chuột làng Guryong tại quận Gangnam, Seoul, Hàn Quốc, ngày 3 tháng 3 năm 2026 (Ảnh: Chang W. Lee/The New York Times)

“Chúng tôi đã sống ở đây 40 năm. Hãy công nhận điều đó!”

Khi màn đêm buông xuống, những tòa tháp cao tầng rực sáng, trong khi Guryong chìm trong bóng tối, chỉ le lói ánh đèn yếu ớt từ một vài căn lều và cây thánh giá neon đỏ phát sáng từ một nhà thờ trong làng. Khói từ rác đốt và than tổ ong lặng lẽ bay lên, phủ một lớp mờ đục lên khu ổ chuột.

Từ năm 2023, chính quyền Seoul đã yêu cầu 1.107 hộ dân sinh sống trái phép tại đây, nhiều người đã ở suốt hàng chục năm, phải di dời. Hàng trăm hộ đã rời đi đến các khu nhà ở tạm được trợ cấp, trong khi thành phố cam kết sẽ dành một phần trong số 3.800 căn hộ dự kiến xây dựng tại đây để cho chính những cư dân cũ thuê lại.

Tuy nhiên, vẫn còn hàng trăm người ở lại, yêu cầu điều kiện đền bù tốt hơn. Một số cho rằng khoản bồi thường cho những căn lều hiện tại quá thấp, không đủ để chi trả tiền thuê các căn hộ mới sau khi khu vực được tái phát triển.

Chính quyền đã dán thông báo khắp Guryong, kêu gọi người dân rời đi. Đáp lại, cư dân dựng một tháp canh ngay lối vào làng, treo dày đặc các biểu ngữ phản đối với màu đỏ, đen và vàng.

“Chúng tôi đã sống ở đây 40 năm. Hãy công nhận điều đó!” một người dân lên tiếng.

Trong mắt một số người, cư dân Guryong là những người chiếm đất trái phép, “giữ” một khu đất vàng làm con tin. Nhưng với những người khác, họ là biểu tượng của tầng lớp bị bỏ lại phía sau trong quá trình tăng trưởng kinh tế thần tốc của Hàn Quốc, đang đấu tranh cho cơ hội cuối cùng được sở hữu một mái nhà ngay trên mảnh đất mà chính họ đã góp phần hình thành.

Ngôi làng này xuất hiện khi Hàn Quốc tiến hành dọn dẹp các khu ổ chuột ở trung tâm Seoul, phía bên kia sông Hàn, trong quá trình chỉnh trang đô thị để chuẩn bị đăng cai 1988 Summer Olympics. Khi đó, các cộng đồng nghèo đã xảy ra xung đột dữ dội với các nhà phát triển, những người mang theo máy móc hạng nặng, cảnh sát chống bạo động, thậm chí cả xã hội đen. Một số người bị buộc di dời đã tìm đến cái chết.

Sau đó, chính phủ buộc phải thay đổi cách tiếp cận, chuyển sang đưa ra các chính sách đền bù cho những người bị thu hồi nhà ở.

Bà Lee Chang-wol (bên trái) đang cầu nguyện trước khi dùng bữa tại một nhà thờ trong khu ổ chuột làng Guryong, quận Gangnam, Seoul vào ngày 22 tháng 3 (Ảnh: Chang W. Lee / The New York Times)

Những người vô hình trên giấy tờ

Xa trung tâm, các khu ổ chuột mới mọc lên tại những vùng chưa được phát triển. Người dân chiếm đất dựng nên những căn lều tạm bằng vật liệu tận dụng, đôi khi có sự cho phép của chủ đất, nhưng phần lớn là không. Giới đầu cơ cũng xuất hiện, dựng trái phép những căn nhà thô sơ rồi bán lại cho người mới đến. Khi rời đi, những người chiếm đất cũng bán lại nơi ở của mình, hình thành nên một thị trường nhà ở phi chính thức.

Tuy nhiên, chính quyền Seoul từ chối đăng ký các căn nhà tại những khu ổ chuột mới này nhằm ngăn cư dân có cơ sở pháp lý để yêu cầu bồi thường nếu khu vực bị tái phát triển. Trong thời gian diễn ra Thế vận hội Mùa hè 1988, thành phố thậm chí còn dựng các tấm chắn để che khu Guryong khỏi tầm nhìn.

“Họ bị biến thành vô hình trên giấy tờ, dù thực tế vẫn sống ở đó,” bà Lim Mi-ri, một nhà nghiên cứu độc lập về lịch sử Guryong, cho biết.

Một số cư dân đã đệ đơn kiện nhằm buộc chính quyền công nhận các căn lều của họ là nơi ở hợp pháp. Nếu được chấp nhận, họ sẽ có quyền pháp lý để được phân một căn hộ trong dự án mới và tiếp cận các khoản vay ngân hàng.

“Nếu nơi chúng tôi sống suốt bao năm qua không được coi là nhà ở của con người, vậy chúng tôi là gì?” bà Lee bức xúc.

Chính quyền thành phố cũng không cung cấp các dịch vụ cơ bản. Điện và nước chỉ được kéo đến đầu làng, buộc các gia đình phải tự đấu nối chằng chịt bên trong khu dân cư. Mỗi khi trời mưa, các con đường biến thành bùn lầy.

“Có lần con gái tôi đi học về và nói rằng bạn cùng lớp đã đổ rác lên bàn của nó, vì họ bảo gia đình tôi sống trong bãi rác,” ông Kim Young-gi, 91 tuổi, kể lại.

Bà Ko Jae-ok nhìn tấm bạt xanh che phủ khu vực xảy ra vụ hỏa hoạn hồi tháng 1 đã thiêu rụi nhiều ngôi nhà, trong đó có cả nhà của bà, tại khu ổ chuột làng Guryong (Ảnh: Chang W. Lee/The New York Times)

Dù vậy, những người nghèo nhất thành phố vẫn tiếp tục tìm đến đây. Bị phần còn lại của Seoul xa lánh, Guryong dần hình thành một cộng đồng riêng với đầy đủ cửa hàng tạp hóa, tiệm làm tóc, cửa hàng kim khí, nhiều nhà thờ và cả một “hội đồng tự quản” từng phục vụ tới 10.000 cư dân vào những năm 1990. Người dân mưu sinh bằng các công việc như rửa bát thuê, lao động thời vụ hay thu gom rác.

Trong một cuộc họp hội đồng năm 1994, họ từng cam kết sẽ “làm việc chăm chỉ” để “con cái không phải thừa hưởng cảnh nghèo khó của chúng tôi”, theo biên bản cuộc họp. Những năm đầu, khi lực lượng chức năng đến cưỡng chế, người dân thậm chí đã ném chất thải để chống trả.

Ngày nay, Guryong chỉ còn là phiên bản thu nhỏ so với trước. Nhiều mái nhà đã sụp xuống, cỏ dại mọc um tùm nuốt chửng các lối đi. Những con quạ từ các ngọn đồi gần đó bay xuống, đậu trên đồ đạc bỏ hoang và rác thải. Tuy nhiên, khu làng vẫn giữ nguyên dáng vẻ cũ kỹ.

Những nhà vệ sinh tạm được dựng rải rác cho những người như bà Lee, khi căn nhà của họ quá nhỏ để có thể bố trí nhà vệ sinh bên trong. Trước các bức tường là những chậu trồng rau, bình gas nấu ăn và các chồng than tổ ong mới lẫn đã qua sử dụng. Mái nhà được che bằng bông thủy tinh và bạt nhựa, cố định bằng những chiếc lốp xe cũ.

Chính những vật liệu dễ cháy này khiến khu làng thường xuyên đối mặt nguy cơ hỏa hoạn. Một vụ cháy vào tháng 1 vừa qua đã thiêu rụi một phần khu vực, buộc 180 người phải sơ tán.

Bà Ko Jae-ok, 86 tuổi, một nữ hộ sinh đã nghỉ hưu, cho biết bà đã tiết kiệm từng đồng, cả đời chỉ đi taxi đúng ba lần. Bà từng dùng một phần tiền tích cóp để mua tiền xu hiếm và giấu dưới sàn nhà. Tuy nhiên, tất cả đã biến mất sau vụ cháy thiêu rụi căn nhà của bà.

“Tôi không giữ lại được bất cứ tài sản nào,” bà Ko nói trong nước mắt. Hiện bà đang sống trong một khu trú ẩn tập thể trong làng.

Trong khi đó, ông Baek Su-hyeon, 66 tuổi, gầy gò và đã rụng nhiều răng, đang ngủ trong một chiếc lều gần căn nhà bị cháy. Ông từ chối đề nghị nhận 4.000 USD (khoảng 100 triệu đồng) để chuyển đến nhà thuê, cho rằng mình không đủ khả năng chi trả lâu dài.

“Chẳng khác gì tước đi nơi nương náu cuối cùng của chúng tôi.” ông nói.

Nguồn: The New York Times

Vì Mẹ Anh Phán Chia Tay: Phim ngôn tình 3 xu hay điên lên được, cặp chính chemistry bùng nổ như yêu thật

 

Hiếm có phim Việt nào khiến khán giả tan chảy và mong ngóng từng tập như thế này.

Vài năm gần đây, phim ngôn tình Việt cứ quanh quẩn trong một vòng lặp: nội dung dễ đoán, cách triển khai gượng gạo, diễn xuất thì chưa đủ thuyết phục để giữ chân khán giả. Chính vì vậy, việc Vì Mẹ Anh Phán Chia Tay bất ngờ gây sốt ngay từ những tập đầu lên sóng thực sự là một điểm sáng đáng chú ý. Thực ra, phim không mang đến một câu chuyện quá mới mẻ, thậm chí còn khá “chuẩn bài” rom-com châu Á với mô-típ quen thuộc. Nhưng phim vẫn có nhiều điểm khiến khán giả muốn ở lại lâu hơn, đồng hành và ngóng chờ từng tập. Điều này cho thấy giá trị của một bộ phim không phải cứ mới là hay mà ở cách nó kể câu chuyện đó như thế nào.

Nội dung cũ nhưng cách kể chuyện hợp lý

Về mặt nội dung, Vì Mẹ Anh Phán Chia Tay xoay quanh mối quan hệ giữa Triệu Phú (Võ Điền Gia Huy) là một thiếu gia giả bệnh để né tránh cuộc hôn nhân sắp đặt, và Thanh Tâm (Tam Triều Dâng) - “oan gia” từ thời học sinh, nay trở thành hộ lý chăm sóc anh. Từ một mối quan hệ như “chó với mèo”, hai nhân vật dần bị cuốn vào những tương tác gần gũi, rồi nảy sinh tình cảm. Drama bắt đầu xuất hiện từ việc bị gia đình cấm cản, định kiến và những yếu tố mang màu sắc tâm linh xoay quanh chữ “phán”.

Nếu nhìn một cách thẳng thắn, cấu trúc câu chuyện của phim không có gì đột phá. Những mô-típ như thiếu gia và cô gái bình thường, oan gia tái hợp, tình yêu vượt định kiến vốn đã xuất hiện dày đặc, nhất là trong phim Hàn Quốc lẫn Trung Quốc. Thậm chí, nhiều tình tiết trong phim có thể dễ dàng dự đoán từ sớm, đặc biệt là các cao trào mang màu sắc melodrama.

Tuy nhiên, điểm khác biệt nằm ở cách bộ phim kiểm soát nhịp kể. Thay vì dàn trải những tình huống vốn đã quen thuộc, phim lựa chọn cách triển khai nhanh gọn hơn, tập trung vào chemistry của dàn diễn viên để tạo điểm chạm giữ người xem ở lại. Phim cũng không đẩy drama lên một cách lố lăng mà liên tục làm mới tình huống, giúp mạch phim duy trì được độ linh hoạt.

Yếu tố tâm linh xoay quanh chữ “phán” sẽ đóng vai trò tạo màu sắc riêng, giúp phim không hoàn toàn chìm trong những mô-típ ngôn tình thuần túy. Đây là một hướng đi có tiềm năng nếu được phát triển phù hợp để đẩy cao trào lên trong các giai đoạn sau.

Nhìn chung, Vì Mẹ Anh Phán Chia Tay không làm mới công thức nhưng biết cách triển khai hợp lý. Đây chính là điều giúp bộ phim tránh được cảm giác nhàm chán mà nhiều tác phẩm cùng thể loại thường mắc phải.

Diễn xuất là yếu tố then chốt tạo nên sức thuyết phục

Nếu phải chọn ra lý do lớn nhất khiến khán giả tiếp tục theo dõi Vì Mẹ Anh Phán Chia Tay thì đó chắc chắn là diễn xuất.

Trung tâm của bộ phim là cặp đôi Triệu Phú và Thanh Tâm, được thể hiện bởi Võ Điền Gia Huy và Tam Triều Dâng. Võ Điền Gia Huy không phải một thiếu gia lạnh lùng hay phô trương quá đà như các tổng tài ngôn tình. Nhân vật của anh đôi khi trẻ con, đôi khi cứng đầu, nhưng cũng ngọt ngào, ánh mắt đầy tình ý. Sự chuyển biến này khiến người xem cảm nhận được hành trình thay đổi của nhân vật thay vì chỉ nhìn thấy một hình tượng cố định.

Ở phía đối diện, Tam Triều Dâng mang đến một Thanh Tâm độc lập, kiên cường nhưng cũng lí lắc và có những khoảng yếu mềm. Nhân vật này không bị đóng khung trong hình tượng nữ chính ngôn tình điển hình mà có chiều sâu nội tâm. Cách Tam Triều Dâng xử lý cảm xúc rất tự nhiên, không quá nặng tính trình diễn, giúp nhân vật trở nên dễ mến hơn trong mắt khán giả.

Điểm đắt giá nhất ở cặp đôi này là chemistry. Không cần quá kịch tính hay ngọt ngào phô trương, chỉ cần những tương tác nhỏ cũng đủ khiến người xem tin rằng họ thực sự có cảm xúc với nhau. Thậm chí, ở nhiều phân đoạn, sự ăn ý của cả hai còn tạo cảm giác tự nhiên đến mức khó nghĩ đây chỉ là diễn. Từ ánh mắt, cách đối thoại, cử chỉ đều rất mượt, không bị gượng. Trên mạng xã hội, không ít người nhận xét xem Gia Huy và Triều Dâng diễn mà cứ ngỡ phim giả tình thật. Và khi đã tin, khán giả sẽ tự nhiên muốn đi cùng câu chuyện đến cuối.

Thậm chí, ở nhiều phân đoạn, sự ăn ý của cả hai còn tạo cảm giác tự nhiên đến mức khó nghĩ đây chỉ là diễn. Từ ánh mắt, cách đối thoại đến những tương tác nhỏ đều rất mượt, không bị gượng. Trên mạng xã hội, không ít người nhận xét chemistry của cặp đôi này “bùng nổ như yêu thật”, xem mà cứ tưởng phim giả tình thật. Chính sự kết nối rất “đời” này khiến người xem dễ bị cuốn theo, cảm xúc cũng vì thế mà trôi đi rất tự nhiên.

Ở tuyến phụ, Phương Khánh (Lê Phương) và Đức An (Quốc Huy) lại mang đến một tầng cảm xúc khác, trưởng thành và nhiều chiêu trò hơn. Cả hai đều là kiểu người độc lập, cá tính mạnh, bước vào tình yêu với vibe “red flag” rõ rệt nhưng lại chính là điểm khiến khán giả bị cuốn theo.

Từ một cuộc gặp gỡ tình cờ, cặp đôi “gừng càng già càng cay” này nhanh chóng tạo chemistry nhờ những màn thả thính vừa tinh tế vừa táo bạo, người tung chiêu - kẻ bắt bài cực mượt. Lê Phương ghi điểm với hình tượng nữ cường sắc sảo, tự tin, mang đến cảm giác mới lạ so với những vai diễn trước. Trong khi đó, Quốc Huy khoác lên vẻ ngoài bác sĩ lịch lãm nhưng lại là một “tay chơi” chính hiệu, khiến mỗi lần hai nhân vật tương tác đều có độ “cháy” rất riêng của cặp đôi U40.

Một cặp đôi phụ khác cũng đủ sức khiến khán giả “lụi tim” là Phan Minh (Ngọc Vàng) và Hoàn Mỹ (Thùy Anh). Tình cảm của họ không ồn ào, không rõ ràng, chỉ là những ánh nhìn và sự quan tâm lặng lẽ khi cả hai đều có con đường riêng, đành giữ lại cho nhau những ký ức và dõi theo đối phương từ xa. Ngọc Vàng ghi điểm với ngoại hình sáng, mỗi lần xuất hiện lại khiến người xem rụng tim. Trong khi đó, Thùy Anh vào vai tiểu thư nhà giàu với vẻ ngoài thanh lịch, đặc biệt hạnh phúc trong những khoảnh khắc ở cạnh người mình yêu. Dù chỉ là tuyến phụ, nhưng cặp đôi này vẫn chiếm trọn cảm tình khán giả, khiến nhiều người mong chờ một cái kết trọn vẹn dành cho họ.

Có thể nói, diễn xuất chính là yếu tố giúp bộ phim vượt qua giới hạn của một kịch bản quen thuộc. Khi nhân vật được thể hiện đủ thuyết phục, khán giả sẽ sẵn sàng bỏ qua những điểm thiếu mới mẻ trong nội dung.

Vì sao phim vẫn “cuốn” dù không mới?

Sức hút của Vì Mẹ Anh Phán Chia Tay không đến từ một yếu tố đơn lẻ mà là kết quả của nhiều yếu tố kết hợp. Trước hết là sự phù hợp giữa diễn viên và nhân vật, giúp tăng độ tin cậy cho toàn bộ câu chuyện. Khi khán giả bị cuốn vào nhân vật, họ sẽ dễ dàng chấp nhận cả những tình huống quen thuộc.

Bên cạnh đó, nhịp kể nhanh giúp bộ phim tránh được cảm giác lê thê. Mỗi tập đều có lý do để tiếp tục xem, tạo thành một chuỗi trải nghiệm liền mạch. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng trong bối cảnh khán giả hiện nay có xu hướng xem nhanh và dễ bỏ phim nếu không đủ hấp dẫn.

Ngoài ra, bộ phim lựa chọn cách tiếp cận cảm xúc trực diện để khán giả dễ đồng cảm. Những xung đột xoay quanh tình yêu, gia đình và định kiến xã hội đều là những chủ đề quen thuộc nhưng vẫn hấp dẫn nếu được xử lý đúng cách. Phim không cố gắng làm quá vấn đề mà giữ mọi thứ ở mức vừa phải để người xem không thấy chán nhưng cũng không bị “ngợp”.

Cuối cùng, điều quan trọng nhất nằm ở việc bộ phim hiểu rõ giới hạn của mình. Vì Mẹ Anh Phán Chia Tay không cố gắng trở thành một tác phẩm tác phẩm đột phá hay mang thông điệp quá lớn mà tập trung kể chuyện tình cảm theo cách dễ tiếp cận nhất, hoàn thành tốt vai trò của một sản phẩm giải trí. Chính sự rõ ràng trong định hướng giúp tác phẩm hiệu quả hơn nhiều dự án tham vọng nhưng thiếu kiểm soát.

Chấm điểm: 4/5

Vì Mẹ Anh Phán Chia Tay không phải là một bộ phim mang tính cách mạng, cũng chưa đủ để tạo ra bước ngoặt cho dòng phim ngôn tình Việt. Nhưng đây là một ví dụ chứng minh một kịch bản quen thuộc vẫn có thể trở nên hấp dẫn nếu được triển khai đúng cách. Thành công tính đến hiện tại của bộ phim cho thấy khán giả không quay lưng với ngôn tình mà chỉ đòi hỏi cao hơn ở cách kể chuyện và cách xây dựng nhân vật. Khi làm đủ tốt những yếu tố cơ bản từ nhịp phim, diễn xuất đến cảm xúc, một câu chuyện cũ vẫn có thể giữ chân người xem.

Vinh quang độc hại mang tên Lee Min Ho và Squid Game

 

Thành công của Lee Min Ho và Squid Game đang cho thấy một vấn đề nan giải của công nghiệp phim ảnh Hàn Quốc.

Khảo sát Hallyu toàn cầu 2025 vừa công bố mang đến một bức tranh tưởng chừng rất tích cực: gần 70% người nước ngoài vẫn có thiện cảm với văn hóa Hàn Quốc. Trong bối cảnh cạnh tranh nội dung toàn cầu ngày càng khốc liệt, việc duy trì được mức độ yêu thích cao như vậy rõ ràng không phải chuyện đơn giản. Thế nhưng, khi nhìn sâu hơn vào các dữ liệu, nghịch lý đáng buồn lập tức lộ diện.

Tỷ lệ nghe có vẻ cao chót vót này đã gần như dậm chân tại chỗ trong suốt 5 năm qua, thậm chí giảm nhẹ so với hơn 77% vào năm 2021. Song song với đó, ý kiến tiêu cực lại tăng lên, chiếm hơn 37%. Đáng chú ý hơn cả là sự đóng băng ở nhóm dẫn đầu: Lee Min Ho vẫn là diễn viên Hallyu được yêu thích nhất suốt 13 năm liên tiếp, trong khi Squid Game - hiện tượng toàn cầu ra mắt từ 2021 - tiếp tục giữ vị trí số 1 ở mảng phim truyền hình trong 5 năm. Những con số này không chỉ phản ánh thành công, mà còn đặt ra một câu hỏi lớn rằng phải chăng Hallyu, đặc biệt là phim Hàn, đang bước vào giai đoạn “già hóa”, nơi sự ổn định kéo dài bắt đầu trở thành rào cản cho đổi mới?

Khi thành công không còn đi kèm tăng trưởng

Một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất của sự chững lại nằm ở chính những cái tên đứng đầu. Việc Lee Min Ho duy trì vị trí số 1 suốt hơn một thập kỷ là thành tích hiếm có trong bất kỳ ngành công nghiệp giải trí nào. Nhưng ở chiều ngược lại, nó cũng phản ánh một thực tế rằng chưa có gương mặt nào đủ sức tạo ra sự thay thế tương xứng.

Điều tương tự xảy ra ở mảng nội dung. Squid Game từng tạo ra một cú nổ toàn cầu, mở ra kỷ nguyên mới cho phim Hàn trên nền tảng streaming. Nhưng sau đó, dù có nhiều dự án được đầu tư lớn như Hellbound, The Glory hay The 8 Show (tiếp tục là 1 phim sinh tồn), vẫn chưa có tác phẩm nào đạt được tầm ảnh hưởng tương tự. Những bộ phim này thành công, thậm chí rất thành công, nhưng chưa đủ để trở thành một “biểu tượng văn hóa toàn cầu” theo cách Squid Game đã làm.

Squid Game thực sự trở thành biểu tượng văn hóa toàn cầu

Ở mảng điện ảnh, Parasite của Bong Joon Ho vẫn được nhắc đến như đỉnh cao trong nhiều năm liền sau chiến thắng lịch sử tại Oscar. Nhưng kể từ đó, điện ảnh Hàn dù duy trì chất lượng, lại chưa tạo ra thêm một cú đột phá tương đương. Những ví dụ này cho thấy một vấn đề cốt lõi: Hallyu vẫn có những đỉnh cao, nhưng các đỉnh cao ấy đang kéo dài quá lâu mà không có lớp kế cận đủ sức thay thế. Khi thành công không còn được cập nhật, nó từ "tăng trưởng" chuyển sang "duy trì".

Nhu cầu vẫn tăng nhưng cảm xúc đang giảm

Một điểm đáng chú ý khác từ khảo sát là mức độ tiêu thụ nội dung Hàn vẫn tiếp tục tăng. Trung bình mỗi khán giả quốc tế dành gần 15 giờ mỗi tháng cho các sản phẩm Hallyu và chi tiêu hơn 16 USD. Đây là những con số cho thấy sức hút của văn hóa Hàn vẫn rất mạnh về mặt thị trường.

Tuy nhiên, sự gia tăng về thời gian và tiền bạc lại không đi kèm với cảm xúc tích cực. Tỷ lệ ý kiến tiêu cực đã tăng lên hơn 37%, phản ánh một trạng thái mệt mỏi nhẹ của khán giả. Họ vẫn xem, nhưng không còn hào hứng như trước.

Ngay cả Squid Game cũng không duy trì được sự yêu thích sau 2 mùa

Nguyên nhân đến từ nhiều phía. Một phần là sự thương mại hóa ngày càng rõ rệt, khi các công thức thành công liên tục được lặp lại. Các bộ phim truyền hình tiếp tục khai thác những motif quen thuộc như tình yêu - gia đình - bi kịch -  báo thù, trong khi các kịch bản sinh tồn, đấu trí hậu Squid Game cũng xuất hiện ngày càng nhiều.

Mặt khác, sự phát triển của các nền tảng streaming toàn cầu đã thay đổi hoàn toàn thói quen xem của khán giả. Họ không còn bị giới hạn trong một hệ sinh thái nội dung, mà có thể dễ dàng chuyển sang các lựa chọn khác từ Hollywood, Trung Quốc, hay thậm chí là nội dung nội địa của chính quốc gia họ. Việc không tạo ra được cảm giác mới mẻ đồng nghĩa với việc phim Hàn mất dần lợi thế cạnh tranh. Hallyu đang đối mặt với một nghịch lý, khi khán giả vẫn tiêu thụ nhiều nhưng lại ít mong chờ hơn. Đáng tiếc khi trong ngành công nghiệp giải trí, sự mong chờ mới chính là yếu tố quyết định sức sống lâu dài.

Các nền tảng streaming toàn cầu phát triển kéo theo nhiều hệ lụy

Phim Hàn cần gì để không bị chính mình vượt qua?

Khảo sát cũng cho thấy nội dung Hàn chỉ chiếm khoảng 24,9% tổng lượng tiêu thụ văn hóa của khán giả quốc tế - một con số không có nhiều biến động trong những năm gần đây. Điều này đồng nghĩa với việc Hallyu đã đạt đến một ngưỡng ổn định, nhưng khó có thể mở rộng thêm nếu không có những cú hích mới. Trong khi đó, các lĩnh vực khác của Hallyu vẫn đang tìm cách đổi mới. K-pop tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu với những cái tên như BTS hay BLACKPINK, nhưng cũng đối mặt với áp lực thế hệ kế cận. Đáng chú ý, sự xuất hiện của các lĩnh vực mới như game và esports, với đại diện tiêu biểu là Faker, cho thấy Hallyu đang cố gắng mở rộng phạm vi ảnh hưởng ra ngoài các lĩnh vực truyền thống.

Tuy nhiên, ở mảng phim ảnh, vốn là một trong những trụ cột quan trọng nhất lại chưa xuất hiện một hiện tượng đủ sức thay đổi cuộc chơi. Những dự án lớn vẫn được sản xuất, những diễn viên mới vẫn được lăng xê, nhưng chưa có tác phẩm nào tạo ra được “cú sốc văn hóa” như Squid Game, hay “bước ngoặt lịch sử” như Parasite.

Những cái tên top 1 vẫn cứ mãi "trường tồn top 1"

Rõ ràng phim Hàn nói riêng và làn sóng Hallyu không hề suy yếu, ngược lại, nó vẫn là một trong những làn sóng văn hóa mạnh mẽ nhất thế giới hiện nay. Nhưng chính sự ổn định quá lâu lại khiến nó đối mặt với một dạng khủng hoảng mới, khủng hoảng của sự lặp lại. Những cái tên như Lee Min Ho hay Squid Game vẫn đang giữ vai trò biểu tượng - một biểu tượng vinh quang nhưng đầy độc hại. Bởi nếu trong tương lai, bảng xếp hạng vẫn không thay đổi, thì đó sẽ không còn là dấu hiệu của sức mạnh, mà là lời cảnh báo cho sự cũ kỳ, già nua của một ngành công nghiệp thiếu chuyển động. Trong ngành giải trí, phim ảnh, điều đáng sợ nhất không phải là thất bại, mà là việc không còn tạo ra được cảm giác mới mẻ. Và với phim Hàn, câu hỏi lớn nhất lúc này không phải là làm sao để giữ được khán giả, mà là làm sao để khiến họ háo hức trở lại.